Nếu cơn ho của bạn có dù chỉ 1 các dấu hiệu giống những gì bác sĩ cảnh báo dưới đây, hãy đến bệnh viện sớm nhất có thể để “tự cứu mình” khỏi UT phổi.
UT phổi hiện là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong số các bệnh UT trên toàn thế giới. Theo số liệu từ World Health Organization và International Agency for Research on Cancer, bệnh này chiếm khoảng 18 -19% tổng số ca tử vong do UT mỗi năm, cao hơn đáng kể so với nhiều loại UT phổ biến khác như UT vú hoặc UT đại trực tràng. Điều này cho thấy gánh nặng tử vong rất lớn của UT phổi trong y học hiện đại.
Ảnh minh họa
Ở giai đoạn sớm, các biểu hiện của UT phổi thường không đặc hiệu. Ho kéo dài, đặc biệt là ho khan, là một trong những triệu chứng thường gặp. Một nghiên cứu công bố trên Tạp chí Lao và Bệnh hô hấp Trung Quốc năm 2023 chỉ ra rằng: Có đến 63% bệnh nhân mắc bệnh phổi ác tính chỉ xuất hiện triệu chứng ho khan dai dẳng ở giai đoạn đầu.
Dữ liệu này phản ánh một thực trạng báo động: Hầu hết bệnh nhân không tìm kiếm sự chăm sóc y tế trong suốt 3 tháng đầu tiên mà chỉ dựa vào việc tự chẩn đoán để giảm nhẹ triệu chứng. Minh chứng điển hình là trường hợp một người phụ nữ 48 tuổi (Trung Quốc) vừa qua đời chỉ sau 6 tháng phát hiện bệnh.
Bác sĩ đa khoa Tang Li tại Bệnh viện đa khoa Trịnh Châu (Hà Nam, Trung Quốc) kể lại, ban đầu, bà chỉ bị những cơn ho húng hắng, nhưng vì chủ quan đổ lỗi cho “cảm lạnh theo mùa” hay “dị ứng thời tiết” nên đã phớt lờ suốt một thời gian dài. Đến khi tình trạng trở nặng và khó thở, sụt cân, mệt mỏi cực độ bà mới chịu đi khám. Đến lúc này, khối u đã lan rộng, khiến mọi cơ hội can thiệp đều đã trôi qua.
Một trường hợp khác được ông điều trị là 1 người đàn ông khoảng 40 tuổi (Trung Quốc) đã ho suốt 3 tháng trời nhưng từ chối đến bệnh viện vì nghĩ rằng đó chỉ là dị ứng thời tiết. Mãi đến khi ho ra đờm có lẫn máu, anh mới chịu đi khám và cuối cùng được chẩn đoán mắc bệnh UT phổi giai đoạn giữa. Anh thừa nhận: “Không phải là tôi không biết có vấn đề gì, chỉ là tôi sợ khám ra bệnh nặng hơn thôi”.
4 kiểu ho “đội lốt” UT phổi bác sĩ nhắc cần đặc biệt chú ý
Bác sĩ Tang nói thêm, 2 ca bệnh trên chỉ là số nhỏ trong rất nhiều trường hợp xem nhẹ những cơn ho bất thường rồi hối hận muộn màng khi phát hiện UT phổi. Ông nhấn mạnh, ho có thể do nhiều nguyên nhân nhưng nếu ho theo 4 kiểu dưới đây thì cần đến bệnh viện ngay, rất có thể phổi đang “kêu cứu” vì UT:
Ho khan dai dẳng và không có đờm
Ảnh minh họa
Đặc trưng của kiểu ho này là sự vắng mặt hoàn toàn của các dịch tiết đường hô hấp. Người bệnh thường cảm thấy một sự kích ứng mãnh liệt, như thể có dị vật hay một mảnh vụn nhỏ mắc kẹt sâu trong phế quản mà không thể ho ra được.
Khác với ho do viêm họng (thường giảm khi uống nước ấm), cơn ho này dai dẳng và có xu hướng tăng nặng vào ban đêm hoặc sáng sớm khi nồng độ cortisol trong cơ thể thay đổi. Về mặt bệnh học, đây là hệ quả của việc khối u bắt đầu kích thích các thụ thể ho trên niêm mạc đường thở, tạo ra phản xạ co thắt liên tục dù không có dịch viêm.
Ho kèm theo sự thay đổi âm sắc rõ rệt
Đây là dấu hiệu y khoa cực kỳ quan trọng nhưng thường bị bỏ qua. Khi khối u phát triển, nó có thể chèn ép trực tiếp vào khí quản hoặc các dây thần kinh thanh quản quặt ngược. Tiếng ho của người bệnh lúc này sẽ không còn trong mà trở nên khàn đặc, trầm đục, nghe như có tiếng kim loại va chạm hoặc tiếng rít nhẹ.
Nếu bạn nhận thấy âm thanh phát ra khi ho khác hẳn với những lần cảm lạnh trước đây, đó là bằng chứng cho thấy tổn thương đã bắt đầu xâm lấn vào các cấu trúc sâu bên trong lồng ngực, làm thay đổi cơ chế phát âm và đẩy khí của cơ thể.
Ho kích phát mạnh mẽ sau khi thức dậy hoặc vận động
Khác với ho do dị ứng vốn phụ thuộc vào môi trường, kiểu ho này kích phát do sự thay đổi áp lực nội tại. Ngay khi bạn vừa rời khỏi giường hoặc thực hiện một hoạt động thể chất nhẹ, lưu lượng máu và oxy đi qua phổi thay đổi, làm tăng sự nhạy cảm của các biểu mô vốn đã bị tế bào ác tính xâm chiếm. Đây là tình trạng tăng phản ứng đường thở mãn tính.
Nhiều người nhầm lẫn đây là biểu hiện của hen suyễn tuổi già hoặc cơ thể yếu, nhưng thực chất đó là phản ứng tự vệ của phổi khi các phế nang bị chèn ép, không còn khả năng đàn hồi tự nhiên.
Ho kèm theo cảm giác đau tức ngực và sụt cân nhanh
Ảnh minh họa
Dù cơn ho ban đầu có vẻ nhẹ nhàng và thưa thớt, nhưng nếu nó đi kèm với những cơn đau ngực âm ỉ, cảm giác nặng nề như có đá đè ở một bên lồng ngực thì tình hình đã rất nghiêm trọng. Sự xuất hiện của các cơn đau này chứng tỏ khối u đã chạm đến màng phổi, là nơi tập trung mạng lưới dây thần kinh cảm giác dày đặc.
Đi kèm với đó, tình trạng sụt cân không rõ nguyên nhân dù chế độ ăn không đổi là dấu hiệu của việc tế bào UT đang “vét sạch” năng lượng và chất dinh dưỡng của cơ thể để phục vụ cho sự tăng trưởng vô độ của chúng.
Bác sĩ Tang Li nhấn mạnh, sai lầm lớn nhất của bệnh nhân là tự ý dùng các loại thuốc ức chế cơn ho để tìm kiếm sự dễ chịu nhất thời. Việc này giống như chúng ta cố tình ngắt đi hệ thống cảnh báo cháy trong khi ngọn lửa vẫn đang âm thầm gặm nhấm các cấu trúc bên trong. Đặc biệt, khi bước vào tuổi trung niên, khả năng phục hồi của biểu mô phổi giảm sút, mỗi cơn ho kéo dài quá 3 tuần đều phải được xem là một tình trạng khẩn.
Nguồn và ảnh: Baidu Health, EDH, Family Doctor
Theo doisongphapluat.nguoiduatin.vn